Skip to content

Cesig Gwynion

white_horses
Cysgu 5
Cynllun Bwthyn

Ystafell Cawod                                Lolfa - Ystafell Fwyta

2 Ystafell ddwbl                              Gwely Bach lawr grisiau

Cegin                                            

 Teras tu allan

 lawrlwytho pdf o'r cynllun llawr

Oriel o luniau tu mewn a tu allan

Lleoliad

CESYG GWYNION - WHITE HORSES 28 04 14 035Wedi ei leoli ar yr arfordir rhyw 200 llath o Westy Portmeirion, nid oes gan Cesig Gwynion unrhyw ffordd yn mynd tuag ati. Mae gennym fan fach porthorion ar gael i rhoi cymorth gyda unrhyw fagiau a siopa. Mae teras bychan ar y bwthyn gyda golygfeydd hyfryd o'r aber.

Hen fwthyn pysgotwyr ydi Cesig Gwynion wedi ei godi ar ben y cei ddwy fedr uwchben y traeth.

Ar benllanw byddai'r tonnau'n gorlifo'r llawr gwaelod yn rheolaidd. Pan fyddai'r llanw mawr yn gyrru'r tonnau i mewn oddi ar Fôr Iwerddon byddai'n cyrraedd godre'r ffenestri ac mae achosi difrod tu mewn.  Ar y 3 Ionawr, 2014 roedd y dŵr dros 500mm o ddyfnder  ar y llawr gwaelod. Oherwydd y gorlifo rheolaidd nid oes yswiriant difrod llifogydd ar gael ar y bwthyn hwn .


007Cafodd yr adeilad ei ddifrodi yn helaeth gan lanw mawr mis Ionawr a bu'n rhaid ail - wifro , ail - blymio , gosod sustemau atal lleithder newydd gan gynnwys tancio'r waliau allanol hyd at 1.2 metr , system gwresogi newydd, cegin newydd , ystafell gawod newydd , tan llosgi coed newydd , drysau a ffenestri a dodrefn newydd drwyddi draw. Cafodd hyn ei gwblhau erbyn 28 Mawrth 2014.


Yn y cyfamser , codwyd clawdd llanw i sicrhau na fyddai'r llifogydd rheolaidd yn gorlifo'r eiddo eto. Codwyd wal 1.1m oddi amgylch y bwthyn yn lle'r ffens rydlyd oedd yno cyn hynny.  Cafodd hyn ei gynllunio i gydweddu o ran arddull â waliau presennol y safle ac ar gyngor haneswyr pensaernïol ymgynghorydd gyda gwybodaeth arbenigol am y dulliau adeiladu priodol. Mae hyn wedi  sicrhau bod y  gwaith yn addas ac yn CESYG GWYNION - WHITE HORSES 28 04 14 034cyd-fynd â'r strwythurau presennol . Codwyd grisiau cerrig dros y wal i roi mynedfa i'r llwybr glan mor.  Mae'r llwybr yn parhau 50 metr y tu hwnt i'r grisiau ac wedyn yn codi'n serth am y goedwig . Nid oedd modd mynd a cadeiriau olwyn i fyny'r llwybr cul a chreigiog hwn ac yn anffodus , felly, nad oes modd mynd heibio Cesig Gwynion gyda cadeiriau olwyn.

 
Heb yr amddiffynfeydd llanw ni fyddai adnewyddu Ceffylau Gwyn wedi bod yn ymarferol gan y byddai wedi wynebu llifogydd eto bob gaeaf.  Mae'r clawdd llanw hanfodol hwn wedi rhoi cyfle i adnewyddu'r bwthyn hanesyddol hwn i'w fwynhau gydol y flwyddyn am y tro cyntaf a hefyd wedi gwarchod godre'r Tŵr Gwylio neu Camera Obscura a rhodfa'r cei o'r gwesty .

Roedd drws mewnol Cesig Gwynion yn isel iawn ; mae bellach wedi'i godi i uchder arferol drws. Mae'r ystafell ymolchi ar y llawr gwaelod wedi cael ei thrawsnewid yn ystafell gawod . Mae tan coed wedi cael ei osod yn yr ystafell fyw .

CESYG GWYNION - WHITE HORSES 28 04 14 007Sian Llywelyn oedd yng ngofal y gwaith dylunio mewnol . Cadwyd at arddull bwthyn glan mor traddodiadol gan ddefnyddio cerrig, llechi, derw lleol a theils gwledig . Mae'r  defnyddiau gan Ian Mankin, soffau gan PRHome . Mae'r bwrdd cegin derw , mainc , cadeiriau, goleuadau crog a goleuadau achlysurol gan Garden Trading.

Gwnaed cegin bwrpasol  i'r adeiladu gan Muddy Furniture . Prif gontractiwr y gwaith oedd  T.I.R. Adeiladu o'r Penrhyn, y gwaith  plymio gan DB & E Williams a'r trydan gan Falconer Electrics, cwmnïau lleol o Benrhyndeudraeth.  

 

Hanes

Aber IaYn wreiddiol, bwthyn pysgotwr oedd Cesig Gwynion (rhan 18fed g., ehangwyd 1966; rhestrwyd yn Radd II yn 1971). Adeilad cerrig unllawr a simne'n y canol gyda phatrwm traddodiadol Cymreig yw'r darn hynaf. Mae estyniad Clough yn cysylltu'r Tŵr Gwylio i'r hen fwthyn. Mae wedi'i godi ar fwâu dros y llwybr sy'n edrych dros angorfa gychod. Ar un adeg, bu'r bwthyn yn gartref i Thomas Edwards, gŵr ysgeler o Dde Cymru a adwaenid yn well yn lleol fel yr Hwntw Mawr a fu'n gweithio fel llafurwr i William Maddocks ar gob Porthmadog. Yn 1813 fe'i crogwyd yn gyhoeddus yn Nolgellau am lofruddio Mary Jones, morwyn ar fferm Penrhyn Isaf ger Portmeirion, tra'n lladrata. Rhoddwyd yr enw Cesig Gwynion ar y bwthyn am fod tonnau gwynion, adeg penllanw yn y gwanwyn a'r gwynt yn chwythu o'r de-orllewin, yn hyrddio yn erbyn ei waliau ac weithiau'n dod i mewn. Ar un adeg fe'i defnyddiwyd gan Clough fel gweithdy lle arferid gwehyddu a lliwio brethyn. Yn 1966 troswyd Cesig Gwynion gan Clough yn llety trwy ychwanegu dwy lofft wedi eu codi ar fwâu uwchben llwybr y traeth oddi tano. Patrick McGoohan oedd un o'i breswylwyr cyntaf a bu'n aros yn Cesig Gwynion tra'n ffilmio 'The Prisoner' yn 1966 ac 1967. Ymhellach ymlaen ar hyd yr arfordir mae goleudy ffug sy'n nodi pwynt mwyaf deheuol Portmeirion. Gwnaed y goleudy o shîts metel gyda brig addurnedig a hen grochan bwyd moch â'i draed i fyny ar ei ben; yr oedd yn ei le erbyn 1963.


Back

Cofrestru a’n cylchlythyr

I gael gwybod am y newyddion a cynnigion diweddaraf yn Mhortmeirion yna ymunwch a'n cylchlythyr

Diolch yn Fawr

Mi rydych wedi llwyddo i gofrestru a Cylchlythyr Portmeirion