Skip to content

Bwa'r Fuddugoliaeth

Codwyd Bwa'r Fuddugoliaeth (1962-63, rhestrwyd yn Radd II yn 1971) ar awgrym merch Clough, Susan a'i gŵr Euan a dynnodd ei sylw at y ffaith bod angen ffordd newydd i mewn i'r pentref ar gyfer lorïau nwyddau am eu bod yn rhy uchel i fynd o dan fwâu'r Gatws a'r Tŷ Pont.

Triumphal Arch

 Yr oedd Clough yn ansicr ynghylch creu ffordd newydd ond pan soniwyd am Fwa Buddugoliaeth iddo, llwyddwyd yn syth i ennyn ei ddiddordeb. Cyn bo hir cynhyrchodd fraslun gyda phorth yn yr arddull Rococo a bwa rystig o dan bediment uchel gyda dwy sgrôl anferth wedi eu cerfio ynddo. Dylid nodi'r newid i gapan crwn ar y gwaith gorffenedig. Daw'r cerflun yn y bwa o fodel pren ar ddechrau'r 19eg ganrif ar gyfer cyfres o ffigyrau Caryatid plwm a ddangosir yn y llyfr 'English Leadwork' gan Weaver (Llundain 1909) sy'n cynnwys y nodyn: "Ar falconi tŷ yn Park Lane mae ffigyrau Caryatid plwm, hynod urddasol a'u gwisgoedd yn llaes at eu traed. Fe'u codwyd tua 80 mlynedd yn ôl, a bron i'r balconi cyfan gwympo am eu bod mor drwm." Mae'r tariannau Môr-Forwyn wedi eu taflu mewn sment (gellir gweld templed cynllun Clough mewn pren haenog yn y Gromen).

Yn union i'r chwith o Fwa'r Fuddugoliaeth mae sgwâr bychan (1962-63, rhestrwyd yn Radd II yn 1971) gyda phum ffigwr Caryatid clasurol (un gan Jonah Jones) a ffynnon ddolffin. Mae yma hefyd ffiol Coade fawr yn y canol. Oddi yma mae llwybrau yn ymledu i erddi'r Gwyllt. Gerllaw mae ornament haearn gyr Chinoiserie sy'n wynebu'r prif lwybr i'r Gwyllt.

Yn edrych dros bwll ar y ffordd gefn i mewn i'r pentref yn union y tu ôl i Fwa'r Fuddugoliaeth mae balwstrad addurnedig a gyflwynwyd i Clough gan Ddeon a Siarter Abaty Westminster yn 1972. Yn y llun, a dynnwyd yn fuan iawn wedi ailgodi'r balwstrad, saif Clough ochr yn ochr â'i seiri maen sef Trebor Owen, Jeff Muscroft, Twm Davies a Stan Thompson.

Ar y prif lwybr i'r Gwyllt mae'r Theatr (1962) lle gellir gweld cyflwyniad Clyweled. Cofnododd Clough ei sylwebaeth ar ei gyfer yn 1973. Trefnwyd y cyflwyniad gwreiddiol gan Bruno de Gamel ac fe'i diwygiwyd gan John Morton yn 1984. Gellir gweld y cyflwyniad Clyweled ar yr awr a'r hanner awr trwy'r dydd.

Cofrestru a’n cylchlythyr

I gael gwybod am y newyddion a cynnigion diweddaraf yn Mhortmeirion yna ymunwch a'n cylchlythyr

Diolch yn Fawr

Mi rydych wedi llwyddo i gofrestru a Cylchlythyr Portmeirion