Skip to content

Cerflun Ercwlff

Prynodd Clough gerflun Ercwlff (gan William Brodie) yn 1960 (rhestrwyd yn Radd II yn 1971) gan ei gludo ar gefn tryc o Aberdeen i Bortmeirion. 

Hercules Statue

Fe'i codwyd gyntaf o flaen Neuadd Ercwlff ar ben Grisiau Ercwlff. Edmygai Clough waith William Brodie (1815-1881) a oedd yn fab i John Brodie, llongfeistr o Banff. 

Yn brentis i blymar, yn ei amser hamdden astudiodd Brodie yn y Mechanics Institute lle bu'n brysur yn cerfio ffigyrau plwm o bobl adnabyddus. Cyn bo hir, llwyddodd i ddenu sylw Mr John Hill Burton, a'i hysbardunodd i fynd i Gaeredin yn 1847. Yn Ysgol Astudio'r Ymddiriedolwyr yno, astudiodd Brodie am bedair blynedd gan ddysgu i fodelu ar raddfa fwy eang. Bu'n arddangos yn yr Academi Frenhinol, yn Academi Frenhinol yr Alban ac yn yr Arddangosfa Fawr yn 1851. Cerfiodd Ercwlff tua 1863. Daeth Clough ar ei draws yn Aberdeen ar ôl gweld llun ohono yn Country Life; fe'i gwelodd a thynnodd ei lun gyntaf ar 1af Chwefror 1960. Teimlai Clough y dylai cofeb mor nodedig gael rhywbeth i'w gofio felly gosododd lechen ar ei gwaelod gyda'r arysgrif, "To the Summer of 1959, in honour of its splendour." Gobeithiai y byddai canmoliaeth o'r fath yn annog ei ailadrodd, ac felly y bu yn 1971 ac eto yn 1975. Mae'r plac gyda'r arysgrif "Nonesuch" ar ochr orllewinol y pedestal yn dyst i ddiflastod Clough gyda haf oer a gwlyb 1973.