Skip to content

Ty Clogwyn


Cliff HouseGyferbyn â'r hen Dderbynfa mae'r Tŷ Clogwyn (1969). Fe'i cynlluniwyd yn Awst 1967 a hwn oedd adeilad mawr cwbl fanwl olaf Clough ym Mhortmeirion. Yn Nhachwedd 1970 cynlluniwyd yr Anecs i'r Tŷ Clogwyn. Fel nifer o'i adeiladau yn ystod y cyfnod hwn, tŷ yn yr arddull neo-glasurol Georgaidd ydyw ond gyda sawl nodwedd sy'n nodweddiadol o waith Clough, fel y ffenestri trompe l'oeil sydd dros y drychiad gogleddol i gyd a thros hanner y drychiad gorllewinol. Eu bwriad oedd rhoi preifatrwydd i ddeiliaid y bwthyn tra hefyd yn nodwedd ddifyr ar wyneb oedd fel arall yn unffurf. Bwthyn hunan ddarpar i bump yw'r Tŷ Clogwyn. Ar y llawr gwaelod mae un llofft sengl ac ystafell ymolchi, cegin ac ystafell fwy a bwyta a phatio preifat. Ar y llawr cyntaf mae llofft ddwbl a llofft dau wely, bob un yn en-suite. Drws nesaf at y Tŷ Clogwyn mae anecs yn cynnwys dwy lofft Gwesty (Tŷ Clogwyn Un a Thŷ Clogwyn Dau) a ychwanegwyd at y prif dŷ yn 1973.


Fel yr Heliwr yr adwaenir y cerflun sydd y tu allan i'r Tŷ Clogwyn, c. 1750 a Saesneg mae'n debyg. Mae ei arddull yn debyg i Friga ond mae wedi erydu mor ddrwg fel y byddai ei adnabod yn amhosibl. Yn ôl pob sôn bu'r Heliwr yn sefyll mewn man agored iawn cyn ei symud i'r Tŷ Clogwyn yn 1969.

Ymhellach ymlaen ar hyd yr arfordir, mewn man a adwaenid unwaith fel y 'Man Plymio', yn y 1930au cododd Clough Gastell Henri ar ddull hen gaer chwâl. Gyda'i gei hanner crwn yn y bae tu hwnt, fe'i codwyd fel rhywle i ymdrochi a thorheulo.

Yn union islaw Tŷ Clogwyn ar ben y clogwyn y mae'r Rotunda neu'r Tŷ Cregyn (1960, rhestrwyd yn Radd II yn 1971) ac fe'i cyrhaeddir trwy ddringo grisiau o'r Gatws a thrwy borth bwaog llechi. Mae'n cynnwys llwyfan gwylio uwchlaw tŷ o gregyn. Codwyd yr adeilad unllawr hanner crwn hwn gyda'i do fflat a'i Astrolab canolog i ychwanegu elfen ddifyr at banorama Portmeirion o'r môr, gan hefyd ddarparu llwyfan gwylio godidog dros yr aber i gyd. O'r môr mae'n edrych fel byncer amddiffynnol neu wylfa i warchod yr arfordir. Mae gan y grotto cregyn islaw bump agoriad ac mae ei furiau a'i nenfwd wedi eu haddurno gydag amrywiaeth o gregyn lleol. Mae llwybr yn arwain o'r Tŷ Cregyn trwy'r coed ar ochr y clogwyn, i lawr grisiau eithaf serth a thrwy sawl logia hyd nes cyrhaeddir llwybr yr arfordir a'r Cwch Cerrig islaw.

 

Cofrestru a’n cylchlythyr

I gael gwybod am y newyddion a cynnigion diweddaraf yn Mhortmeirion yna ymunwch a'n cylchlythyr

Diolch yn Fawr

Mi rydych wedi llwyddo i gofrestru a Cylchlythyr Portmeirion