Skip to content

Y Drindod

Cafodd y Drindod (1933-34, rhestrwyd yn Radd II yn 1971) ei enw am fod Clough yn digwydd â bod ag arfbais haearn bwrw y sefydliad addolgar hwnnw yn ei feddiant, ar ôl ei gludo o dŷ ceidwad goleudy oddi ar ynys.

Trinity

 Yr oedd gan y Drindod lawr cyntaf, ail lawr a modurdy i gadw tri char ar y llawr gwaelod a agorai allan i Iard y Drindod. Yn y man, cafodd y modurdy ei droi yn siop (Pot Jam erbyn heddiw) ond mae lefelau afreolaidd y llawr yn atgof o'i ddefnydd blaenorol. Mae'r Drindod yn wynebu canol y pentref dros y pwll pysgod ac yn cynnwys dwy fflat hunan ddarpar i ddau. Yn wynebu'r pwll o dan yr alcofau bwaog ceir penddelwau marmor o Ddug a Duges Argyll gan Michael Rysbrack (1694-1770). Dodwyd y ddau yn ddigon amharchus ar bedestalau wedi eu gwneud o ganiau petrol â'u pennau i lawr.

Dodwyd pwmp petrol National Benzole (1926) y tu allan i Neifion, wedi'i addurno gyda blaenddelw pîn urddasol o'r 19eg ganrif. Nid oedd petrol ar gael ymhob man pryd hynny ac roedd felly'n hanfodol ei fod ar gael drws nesaf at y modurdai. Cafodd y blaenddelw gwreiddiol ei ddwyn yn 1983 a gwnaed copi i'w roi yn ei le gan yr arlunydd Nigel Simmons o frasluniau gan Susan Williams-Ellis. Yn 1996 daethpwyd o hyd i'r gwreiddiol yn y cylchgrawn Country Life a'i brynu'n ôl am gryn bris - yr oedd wedi'i ddwyn ers cyhyd fel nad oedd yr heddlu'n fodlon ymyrryd. Yr oedd deliwr wedi'i brynu mewn ocsiwn am £720 ac wedi cytuno, am ei fod yn ŵr egwyddorol, i'w werthu'n ôl i Bortmeirion am £1,300. Y mae erbyn hyn wedi'i roi'n dynn yn ôl ar ei bedestal.