Skip to content

Y Gyfarchfa

Yn wreiddiol, y Gyfarchfa oedd y loj a'r bloc stablau yn Aber Iâ (c.1850, rhestrwyd yn Radd II yn 1971) ac fe'i codwyd rhwng 1842 a 1858. 

Salutation

Fe'i disgrifir yn 1861 ym Mrasluniau Pin ac Inc Richard Richards fel "Y Loj, gyda'r stablau drws nesaf, a'r rhain wedi eu hadeiladu gyda'r holl welliannau mwyaf modern". Yr oedd y to llechi 'cen pysgodyn' yn nodwedd o adeiladau'r 19eg ganrif yma ac i'w gweld hefyd ar y  Môr-Forwyn a'r  Gwesty. Mae gan y Gyfarchfa yr un simneiau troellog â'r gwesty. Addaswyd yr arddull ar gyfer y bloc stablau "mewn dull rhywsut-rywsut braidd" unwaith iddo gwblhau'r Angel a Neifion. Yn 1966-67 addaswyd y talcen dde mewn arddull debyg i dalcenni tai'r Iseldir.

Defnyddiwyd yr adeilad gyntaf fel caffi yn 1931 pan na allai'r gwesty ymdopi â nifer yr ymwelwyr mwyach: "Er gwaetha'r digalondid economaidd" ysgrifennai Clough, "profodd tymor 1931 nad ydym wedi symud yn rhy bell nac yn rhy gyflym ond yn hytrach, er embaras i ni braidd, nad oeddem wedi rhagweld twf ein poblogrwydd. Agorwyd y bwyty crwm newydd sbon ar lan y môr mewn pryd ar gyfer y Pasg a chyda pheth amheuaeth ac, yn wir, erbyn mis Awst, yr oedd yn gwbl annigonol i ddarparu ar gyfer y preswylwyr a'r ymwelwyr dydd hefyd....Mae'r Gyfarchfa yn gweini ar y teithiwr diaros naill ai yn y Salle gyda'i llawr marmor du a gwyn.....neu ar un o'i therasau, ynghanol coed llawryf siapus ac yrnau blodau o dan gysgod coed sycamor." Yn ogystal â Bwyty'r Gyfarchfa, yr oedd gan yr adeilad hefyd Siop y Llong, a sefydlwyd gan ferch Clough Susan, a'i gŵr  Euan a arbenigai yn ei Chrochenwaith Portmeirion (uchod ar y chwith, c.1965) ac, yn wir, mae'n dal i'w gwerthu hyd heddiw. Cynlluniodd a pheintiodd Susan furlun lliwgar o winwydd a chiwpidau gyda ffynnon a cholomennod gwynion ar ochr yr iard i'r adeilad hwn ac yn 1996, ar ôl peintio drostynt, cawsant eu hail-greu gan yr arlunydd Nigel Simmons. Uwchben y siop mae dwy lofft ddwbl a swît.