Skip to content

Y Sgwar Ganolog

Codwyd y Sgwâr Canol (1965, rhestrwyd y pwll a'r ffynnon yn Radd II yn 1971) yn lle cwrt tenis diolwg a fu yno ers y 1930au. 

The Central Piazza

Yn wreiddiol, yr oedd Clough wedi gwneud cynlluniau ar gyfer y man canolog o'r enw'r Piazza yn 1925 ond ni weithredwyd y cynllun hwnnw. Fodd bynnag, ar ddechrau'r 1960au, fe'i sbardunwyd gan ei ferch Susan a'i gŵr  Euan i greu'r sgwâr canolog. Fe wyddai y gellid adleoli'r cwrt tenis mewn man llai sensitif gerllaw'r fynedfa i'r pentref. Mae ei ymateb gyda phwll y ffynnon, yr Orchestfa, y Pafiliwn Gothig a'r dawnswyr Bwrmanaidd ar golofnau Ïonig yn un o'i gampweithiau. Mae ei ddarlun cyntaf ar gyfer y Sgwâr wedi'i ddyddio'n 1963 ac mae'n cynnwys dwy res o fythynnod tebyg i  Resdai'r Siantri a thŵr. Er bod darluniau manwl ar gyfer y tŵr, ni chodwyd yr adeilad hwn: dim ond yr Orchestfa yn wynebu pwll bàs a ffynnon ynghyd â grisiau rhwng dwy golofn Ïonig i lawr i'r Pafiliwn Gothig a grëwyd. Bu'n rhaid iddo ohirio ei gynlluniau am sbel gan ei fod eisiau defnyddio saith Colofn Ïonig a brynodd drideg o flynyddoedd ynghynt ond na allai ddod  o hyd iddynt. Mae'r colofnau Ïonig wedi eu haddurno gyda dawnswyr Bwrmanaidd euraid yn yr arddull a gysylltir gyda chelfyddydau llys diwedd y 19eg ganrif yn Mandalay, a nodweddir gan fanylion lliwgar y gwisgoedd, a motiff gormodol y fflam yn enwedig. Cwblhawyd y Sgwâr y flwyddyn cyn ffilmio'r gyfres deledu 'The Prisoner' ym Mhortmeirion lle mae'n chwarae rhan mor amlwg.

Cofrestru a’n cylchlythyr

I gael gwybod am y newyddion a cynnigion diweddaraf yn Mhortmeirion yna ymunwch a'n cylchlythyr

Diolch yn Fawr

Mi rydych wedi llwyddo i gofrestru a Cylchlythyr Portmeirion