Skip to content

Y Carcharor

Patrick Mc Goohan

Patrick McGoohan, a chwaraeodd ran y Carcharor, oedd creawdwr y gyfres a'r grym y tu ôl iddi, gyda David Tomblin yn Gynhyrchydd a George Markstein yn olygydd sgript. Ariannwyd y gyfres gan ITC Entertainment. Cafodd llawer o actorion enwog rannau yn y gyfres: Leo McKern, Peter Bowles, Eric Portman, Patrick Cargill, Mary Morris, Paul Eddington a Donald Sinden. Roedd y gyfres yn un o'r rhai pwysicaf ei dylanwad o holl raglenni'r 60au nid yn unig yn y DU ac UDA ond yn Ffrainc, Awstralia a llawer o wledydd eraill. Roedd hyd yn oed y Beatles yn dilyn y gyfres. Cadarnhawyd statws y gyfres fel cwlt yn y 70au pan ffurfiwyd cymdeithas gwerthfawrogi'r Prisoner

Wrth i bob pennod ymddatod, daw'n amlwg nad oes dianc o'r 'Pentref'. Cymerir ei hunaniaeth oddi wrtho, a'i alw'n Rhif 6 yn unig. Mae gan holl breswylwyr y Pentref rif, yn rheolwyr a charcharorion fel ei gilydd, ond mae'r carcharorion hyn wedi colli pob symbyliad ac awydd i ddianc, un ai oherwydd eu bodolaeth ddibwrpas, drwy ymyrraeth seicolegol neu drwy lawfeddygaeth. Rhif 6 yw'r unig un gyda'r ewyllys i ddianc, gan ddatgan "Tydw i ddim yn rhif; dwi'n ddyn rhydd

Dyn sy'n cael ei ddal yn erbyn ei ewyllys, sy'n cael ei groesholi o hyd ac sydd o hyd yn ymdrechu i ddianc yw cnewyllyn y stori. Ond mae'r gyfres yn gofyn mwy o gwestiynau nag y mae'n eu hateb. Pam mae Rhif 6 yn cael ei ddal? Pam wnaeth o ymddiswyddo? Pwy ydi Rhif 6? Pwy yw'r rhai sy'n ei gadw'n garcharor? Y cwbl a ^wyr y gynulleidfa yw mai Rhif 1 yw prif reolwr y Pentref, ond ni welir mohono byth, ac mae'n gadael holl waith rhedeg y Pentref i Rif 2. Ond mae Rhif 2 yn berson gwahanol ym mhob pennod, a'r unig gysonyn yw corrach mud tawel, y bytler

Mc Goohan And CloughMae arddull weledol y gyfres yn drawiadol. Mae'r cyfuniad o'r bensaerniaeth Eidalaidd a'r offer technoleg uwch yn creu cyfuniad rhyfedd, heb son am y swigod gwynt anferth o'r enw Rofer sy'n gwarchod y terfynau ac yn dal unrhyw un a geisia ddianc, a'r camerâu diogelwch cylch-cyfyng y bwrdd gwyddbwyll enfawr ac yn y blaen.

Yn y bennod olaf mae Rhif 6 yn llwyddo i gymryd rheolaeth dros y Pentref ac wrth ddod wyneb yn wyneb â Rhif 1 mae'n tynnu ei fwgwd oddi arno, dim ond i weld mwgwd gorila. Dan y mwgwd hwn, mae'n cael ei syfrdanu o ddod wyneb yn wyneb â fo'i hun. Wrth ddianc yn y diwedd a dychwelyd i Lundain dan yr awyr stormus gyda'r doctoriaid yn dynn ar ei sodlau, dydi'r gwyliwr ddim yn gwybod ai hwn yw diwedd y stori ynteu a ydan ni'n ol yn y dechrau un? Awgrymwyd amryw o ddehongliadau i egluro'r gyfres, er enghraifft bod Rhif 6 yn dioddef o chwalfa nerfol a'n bod ni i gyd yn yn garcharorion i ni'n hunain. Ai pos alegoraidd sydd yma ynteu datganiad am ryddid personol, democratiaeth ac ymyraeth gymdeithasol?

Mc Goohan And Rover 1967Ar y pryd nid oedd y wasg yn siwr beth i'w feddwl am y gyfres. Yn y Cymro (15 Medi 1966) cyhoeddwyd erthygl am "Y Carcharor" gyda'r sylwadau a ganlyn: "Lle rhyfedd ac ofnadwy braidd yw Porthmeirion y dyddiau hyn. Ni wyddoch beth i'w ddisgwyl yma. Yn sydyn rownd y gornel hwyrach y daw beic peniffardding i'ch cyfarfod ac arno ddyn yn gwisgo siwt redeg a helmet motobeic am ei ben. Onibai am y camerâu a'r holl geriach ffilmio hyd y strydoedd yma fe gredech yn siwr fod hanner y bobl yn colli arni. A barnu oddi wrth rai o'r digwyddiadau ym Mhorthmeirion, ffilm od iawn fydd "Y Carcharor" a wneir gan yr "Incorporated Television Company", ar gyfer cyfres deledu. Y mae tua 55 o bobl leol yn cynorthwyo i wneud y ffilm. Â'r gwaith rhagddo am bythefnos arall."